Czym jest obywatelska inicjatywa ustawodawcza?

Czym jest obywatelska inicjatywa ustawodawcza?     

Obywatelska inicjatywa ustawodawcza, zwana również inicjatywą ludową jest swoistym narzędziem za pomocą, którego obywatele mogą wszcząć postępowanie ustawodawcze. Związana jest ona z wykonywaniem demokracji bezpośredniej. Instytucje obywatelskiej inicjatywy ustawodawczej w Polsce gwarantuje regulacja zawarta w art. 118 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast całą procedurę związaną ze skorzystaniem z niniejszej instytucji statuuje ustawa z dnia 24 czerwca 1999 r. o wykonywaniu inicjatywy ustawodawczej przez obywateli. (Dz. U. Nr 62, poz. 688 z późn. zm.). 

Zauważyć jednak należy, że wszczęcie postępowania ustawodawczego w niniejszym przypadku wymaga spełnienia określonych warunków. Mianowicie z inicjatywą ustawodawczą może wystąpić grupa obywateli polskich, licząca co najmniej 100.000 osób, mających prawo wybierania do Sejmu, przez złożenie podpisów pod projektem ustawy. Ponadto, ustawodawca w art. 3 ustawy o wykonywaniu inicjatywy ustawodawczej przez obywateli wskazał wprost, iż projekt ustawy nie może dotyczyć spraw, dla których Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej zastrzega wyłączną właściwość innych podmiotów, którym przysługuje inicjatywa ustawodawcza. Wyłączność taka przewidziana jest chociażby dla Rady Ministrów w przypadku projektu ustawy budżetowej.

Istotne jest, że skorzystanie z instytucji, która została zagwarantowana obywatelom przez Konstytucje nie jest takie proste, jak się wydaje. Wskazać należy, iż cała procedura jest sformalizowana i wiąże się m.in. z założeniem komitetu inicjatywy ustawodawczej poprzez zebranie 1000 podpisów od osób, które popierają projekt ustawy, a następnie zawiadomieniu Marszałka Sejmu o utworzeniu komitetu.    

 Autor: Mateusz Wartalski